“Lệ Chi Viên or Lychee Garden Case” is one of the big cases of improprieties in Vietnamese History. It left a lot of questions about Le Thai Tong Emperor’s death. He died at Nguyen Trai’s house with Nguyen Trai’s wife was always beside him. It’s the heart-rending case in Vietnamese that is the inspiration for a lot of movies, books and theatres. Today, let’s listen to the summary of this case.
* Theme song of the show “Khát vọng non song – Aspiration of the country”
KỂ CHUYỆN NGÀY XƯA
Tell the story long time ago
CHA ÔNG DỰNG NƯỚC
Our ancestors built our country
BAO TẤM GƯƠNG ANH HÙNG ĐỜI TRƯỚC
A lot of samples and heroes in the past generations
SỬ VÀNG VẪN CÒN LƯU DANH
Golden history still leaves a good name
ĐỜI SAU CÒN VANG MÃI
In the following generations forever
KHÁT VỌNG NON SÔNG
Aspiration of the country
* Presentation about Le Chi Vien or Lychee Garden Case
MÙA HÈ NĂM NHÂM TUẤT 1442, VUA LÊ THÁI TÔNG KHÔNG MAY ĐỘT NGỘT BĂNG HÀ
In summer 1442, Le Thai Tong Emperor died suddenly
LÚC NÀY, VỢ CỦA THỪA CHỈ NGUYỄN TRÃI LÀ NGUYỄN THỊ LỘ BỊ QUY KẾT LÀ HÃM HẠI VUA LÊ THÁI TÔNG
At that time, The Confucian Scholar Nguyen Trai's wife who was Nguyen Thi Lo accused of killing Le Thai Tong Emperor
KHIẾN CẢ NHÀ NGUYỄN TRÃI PHẢI CHỊU TỘI CHẾT
So, all of the members of his family were executed
ĐÂY LÀ MỘT VỤ ÁN RẤT THƯƠNG TÂM TRONG LỊCH SỬ
This is the heart-rending case in Vietnam History
MÀ NGƯỜI ĐỜI VẪN GỌI TÊN LÀ VỤ ÁN LỆ CHI VIÊN
Vietnamese often call this is Le Chi Vien or Lychee Garden Case
Nguyễn Trãi: BỆ HẠ, LẦN NÀY BỆ HẠ ĐI TUẦN BIỂN ĐÔNG. VIỆC BINH THẾ NÀO Ạ?
Nguyen Trai: Your majesty, you go to check East Vietnam Sea this time. How is the army?
Vua Lê Thái Tông: UHM, VẪN ỔN TUY ĐẤT NƯỚC ĐÃ HÒA BÌNH. CẢ NƯỚC LO TẬP TRUNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ NHƯNG TRẪM CŨNG KHÔNG THỂ LƠ LÀ VIỆC BINH ĐƯỢC.
Le Thai Tong Emperor: It's fine. Although our country has no war anymore. Citizens are focusing on developing the economy. But I can’t neglect the army
Nguyễn Trãi: DẠ PHẢI Ạ. BỆ HẠ CÒN TRẺ TUỔI MÀ SUY TÍNH VIỆC NƯỚC KỸ LƯỠNG, THẤU ĐÁO. THẦN THẬT LẤY LÀM VUI MỪNG Ạ!
Nguyen Trai: Yes, you're right, Your Majesty! Although you are still young but thinking about the country's business very well, exhaustive. I'm really happy.
Vua Lê Thái Tông: TIẾC LÀ KHANH ĐÃ CÁO QUAN VỀ QUÊ RỒI NẾU KHANH CÒN Ở TRONG TRIỀU THÌ VẪN CÓ THỂ GIÚP TRẪM NHIỀU VIỆC ĐẠI SỰ LẮM
Le Thai Tong Emperor: Unfortunately, you took retirement. If you're still in the palace, you can help me a lot of things.
Nguyễn Thị Lộ: BẨM BỆ HẠ PHU QUÂN CỦA THẦN TUỔI ĐÃ CAO SỨC KHỎE ĐÃ KHÔNG CÒN ĐƯỢC NHƯ XƯA NHỮNG VIỆC TRONG TRIỀU SỢ KHÔNG QUÁN XUYẾN HẾT
Nguyen Thi Lo: Your majesty! My husband is old. His health is not the same. The business in the palace, I'm afraid that he can’t control well.
Vua Lê Thái Tông: TA HIỂU, TA HIỂU
Le Thai Tong Emperor: I see, I see
Nguyễn Trãi: THẦN TUY KHÔNG CÒN LÀM QUAN TRONG TRIỀU NHƯNG PHU NHÂN CỦA THẦN LẠI ĐƯỢC BỆ HẠ ƯU ÁI, PHONG ĐẾN CHỨC LỄ NGHI HỌC SĨ. LẠI THƯỞNG CHO HẦU Ở BÊN. NÀNG ẤY CÓ THỂ GIÚP BỆ HẠ NHIỀU VIỆC TRONG CUNG, NGOÀI NỘI ẤY Ạ.
Nguyen Trai: Although, I'm not official anymore but my wife gets a lot of favor from you. She's ordained to be Scholar. She also can be beside to serve you. She can help you with a lot of things inside and outside the palace.
Vua Lê Thái Tông: THỊ LỘ KHANH LÀ NGƯỜI GIỎI VĂN CHƯƠNG, CHỮ NGHĨA LẠI HIỂU BIẾT, GIỎI GIANG. TRẪM RẤT CẦN MỘT NGƯỜI NHƯ VẬY GIÚP
Le Thai Tong Emperor: Thi Lo is good at literature and knowledge. She knows many things and works very well. I need an assistant like her.
Nguyễn Trãi: ĐỘI ƠN BỆ HẠ! BÂY GIỜ TRỜI CŨNG SẮP TỐI RỒI. BỆ HẠ HÃY VỀ HƯƠNG CỦA THẦN NGHỈ NGƠI. MẤY HÔM NỮA, BỆ HẠ CÙNG PHU NHÂN CỦA THẦN VÀ CÁC QUAN CÒN PHẢI LÊN ĐƯỜNG VỀ KINH.
Nguyen Trai: Thank you, Your Majesty!!! It's almost evening, now! Please go to my house to take the rest! In a few days, you, my wife, and other officials will go back to The Palace.
ÍT NGÀY SAU
After that a few days
Nguyễn Thị Lộ: BỆ HẠ KHÔNG ỔN RỒI KHÔNG THỂ TIẾP TỤC ĐI NỮA MAU TÌM CHỖ NGHỈ CHO BỆ HẠ
Nguyen Thi Lo: His Majesty is not fine. We can’t continue the journey. Find a place for His Majesty to take a rest
Nguyễn Thị Lộ: SỨC KHỎE ĐỨC VUA SAO RỒI?
Nguyen Thi Lo: How is His Majesty?
Thái giám: ĐỨC VUA SỐT RẤT CAO NHƯNG NGƯỜI RẤT MUỐN GẶP BÀ ĐỂ NÓI CHUYỆN ĐẤY. BÀ HÃY MAU MANG THUỐC VÀO ĐI.
Eunuch: He has a high fever. But he wants to talk to you. Take this bowl of remedy inside.
Quan: BẨM! BẨM HOÀNG HẬU! BỆ HẠ! BỆ HẠ BĂNG HÀ RỒI!
Official: Your Highness! Your Highness! His Majesty, His Majesty has died.
Hoàng hậu: HỖN XƯỢC! BỆ HẠ CÒN KHỎE MẠNH MỚI ĐÓ CÒN ĐI TUẦN PHÍA ĐÔNG ĐỂ DUYỆT BINH. SAO CÓ THỂ BĂNG HÀ ĐƯỢC?
The Queen: You're irreverent. His Majesty is still young. He has just gone to check the army. How can he die like that?
Quan: DẠ BẨM! BỆ HẠ BỊ SỐT RÉT. QUA "LỆ CHI VIÊN" THÌ BĂNG HÀ. TRĂM QUAN VẪN GIẤU KÍN VIỆC NÀY. BÂY GIỜ MỌI NGƯỜI ĐÃ ÂM THẦM RƯỚC NGỰ GIÁ VỀ KINH ĐÔ.
Official: Your Highness!!! His Majesty has got malaria. And he died at Le Chi Vien. The officials are still keeping it a secret. And bring him back to the Palace silently.
Quan: BẨM HOÀNG HẬU! THẦN CHO RẰNG CÓ VIỆC ĐÁNG NGỜ XẢY RA PHẢI CHĂNG CÓ KẺ PHẢN PHÚC ĐANG NGẦM MƯU SÁT NHÀ VUA RỒI.
Official: Your Highness!!! I think that there's something suspicious happened. Maybe there's a traitor who murdered His Majesty!
Hoàng hậu: TRONG LÚC BỆ HẠ ĐAU ỐM CÓ NHỮNG AI ĐÃ Ở BÊN CẠNH NGƯỜI?
The Queen: While he's not fine. Who's the one beside him?
Quan: DẠ BỆ HẠ ĐÃ THỨC SUỐT ĐÊM VỚI LỄ NGHI HỌC SĨ NGUYỄN THỊ LỘ RỒI MỚI BĂNG HÀ
Official: Your Highness!!! His Majesty stayed with Scholar Nguyen Thi Lo all night and died after that.
Quan: LÀ VỢ NGUYỄN TRÃI CHẮC. CHẮN HỌ NGUYỄN KIA ĐÃ ĐEM LÒNG PHẢN NGHỊCH VÀ MƯU HẠI ĐỨC VUA RỒI! TỘI NÀY ĐÁNG PHẢI TRU DI TAM TỘC
Official: Nguyen Trai's wife. I'm surely that Nguyen Trai had the bad plan to murder His Majesty. 3 generations of his family should be executed.
SỰ VIỆC LÊ THÁI TÔNG ĐỘT NGỘT BĂNG HÀ ĐÃ KHIẾN TRIỀU ĐÌNH LÊ SƠ QUY CHO NGUYỄN THỊ LỘ VÀ NGUYỄN TRÃI TỘI PHẢN NGHỊCH. CẢ GIA TỘC ĐỀU BỊ XỬ TỘI CHẾT
The death of Le Thai Tong Emperor made Le So Dynasty condemn Nguyen Thi Lo and Nguyen Trai
to be traitors. All of their family was executed.
RẤT NHIỀU NĂM SAU KHI VUA LÊ THÁNH TÔNG LÊN NGÔI VUA NỖI OAN KHUẤT CỦA NGUYỄN TRÃI MỚI ĐƯỢC MINH GIẢI.
Many years after that, when Le Thanh Tong Emperor was on the throne. Nguyen Trai was vindicated.
TUY NHIÊN VỤ ÁN LỆ CHI VIÊN CHO TỚI NAY VẪN ẨN CHỨA NHIỀU ĐIỀU BÍ ẨN
But the Le Chi Vien Case has been still a mystery until now.
Tags: Vietnamese, history, case, Lệ Chi Viên, Le Chi Vien, Lychee Garden